3D check

Skarby muzeum - wykład

Skarbiec katedralny Archidiecezji Gnieźnieńskiej stanowi imponujący zbiór gromadzonych przez wieki najcenniejszych przedmiotów służących Liturgii kościelnej. Były one fundowane z okazji wyjątkowych wydarzeń lub są darami znaczących osobistości przekazanych gnieźnieńskiej świątyni.
Naczynia liturgiczne, czyli m.in.: kielichy, puszki, monstrancje, pacyfikały, pierścienie biskupie, jak również obrazy i rzeźby stanowią podstawę kolekcji Muzeum. Wszystkie te przedmioty tworzą ogromne i niepowtarzalne dziedzictwo kulturowe, w którym wyraża się nie tylko geniusz ludzki, ale
nade wszystko głęboka wiara i pobożność poprzednich pokoleń.


Niestety, obecny stan zasobów Muzeum nie jest sumą wszystkich darów ofiarowanych katedrze, to zaledwie niewielka jego cząstka. Niepowetowaną stratą są dary Bolesława Chrobrego i Ottona III złożone w 1000 roku podczas historycznego zjazdu gnieźnieńskiego. Złoty sarkofag i złotą rzeźbę Chrystusa, zostały wywiezione w czasie najazdu Brzetysława w 1039 roku. W pierwszej połowie XIV wieku w obawie przed Krzyżakami wywieziono część sprzętów liturgicznych wraz z 40 kielichami, lecz
nie wróciły już do skarbca gnieźnieńskiego, który mimo zapobiegliwości został przez nich zrabowany. Wyjątkowo dotkliwy okazał się również potop szwedzki w XVII wieku. Należy jeszcze pamiętać, że
wielokrotnie liczne złotnicze wyroby były przetapianie, a z uzyskanych środków finansowano przebudowy i prace budowlane katedry, tak było w 1475, 1512 i 1620 roku. Dosyć często przedmioty wykonane w starym, niemodnym stylu, przekazywano do warsztatów złotniczych celem wykonania nowego sprzętu, zgodnie z nowym duchem.